HÜKÜMLÜ VE TUTUKLULARIN
ZİYARET EDİLMELERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
17 Haziran 2005 tarihli
ve 25848 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 9, 15, 26, 30, 40 ve 41 inci
maddelerinde 28 Temmuz 2007 tarihinde
yapılan değişiklikler 26596 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu değişiklikler Yönetmelik Metnine
işlenmiştir.)
BİRİNCİ
KISIM
Temel
İlkeler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, ceza
infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların
ziyaret edilmelerine dair usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, ceza infaz
kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluları
kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 13/12/2004
tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 83
ve 116 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
Genel Müdürlük: Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğünü,
Ceza infaz kurumları: Kapalı, yüksek güvenlikli
kapalı, kadın kapalı, çocuk kapalı, gençlik
kapalı, açık ceza infaz kurumları ile gözlem
ve sınıflandırma merkezleri ve çocuk eğitimevlerini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Temel
İlkeler
Temel ilkeler
Madde 5 — Hükümlü ve tutukluların
görüşmeleri aşağıdaki esaslara göre gerçekleştirilir:
a) Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma ve
hücreye koyma disiplin cezası kesinleşmiş
olup da bu cezaları infaz edilmekte olan
hükümlü ve tutuklular dışında kalan hükümlü
ve tutuklular ziyaretçiler ile görüşebilir.
Ancak; ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma
cezası infaz edilmekte olanların resmî ve
yetkili merciler ile avukatları ve kanunî
temsilcileriyle; hücreye koyma cezası infaz
edilmekte olanların, resmî ve yetkili
merciler ve avukatlarıyla görüşmeleri engellenemez.
b) Odaya kapatma disiplin cezası almış olsa
dahi çocukların; annesi, babası, kardeşleri,
avukatı, resmî ve yetkili merciler ile yasal
temsilcisiyle görüşmesi engellenemez.
c) Görüşler kapalı ve açık olmak üzere iki
biçimde yaptırılır.
d) Hükümlü ve tutuklular, bu Yönetmelikte
belirtilen yakınları ile haftada bir kez
olacak şekilde, üçü kapalı biri açık görüş
olmak üzere ayda dört kez görüşme yapabilir.
e) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına
hükümlü olanlar, onbeş günde bir kez olmak
üzere, biri açık, diğeri kapalı görüş biçiminde,
ayda iki kez görüşme yapabilir.
f) Kapalı görüşlerden biri bayramlarda ve
özel günlerde yaptırılacak açık görüşlerle
çakıştığı takdirde, açık görüş yaptırılır.
g) Hükümlü ve tutuklular, bu Yönetmeliğin
9 uncu maddesinde sayılan ve eşi, üçüncü
dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve
vasisi ile kayyımı dışında kalan üç ziyaretçisinin
açık kimlik ve adreslerini kuruma bildirir.
Bu ziyaretçiler, ölüm, ağır hastalık, doğal
afet, hükümlü ve tutukluların nakli ya da
ziyaretçinin ziyaret olanağını ortadan kaldıracak
yerleşim yeri değişikliği gibi zorunlu haller
dışında değiştirilemez.
h) Ziyaretçiler, ceza infaz kurumunun düzen
ve güvenliğini, hükümlü ve tutukluların
sağlığını bozabilecek nitelikteki eşya ve
maddeler ile her türlü iletişim araçları
ve taşıma izin belgesi olsa dahi silahlar
kuruma alınmaz. Ziyaret sırasında hükümlü
ve tutuklulara para, kıymetli evrak ve eşya
verilmez.
i) Ziyaret yerleri, ziyaret öncesi ve sonrasında
aranır.
j) Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilenler dışında, ceza infaz
kurumlarına gelen avukatların, savunmaya
ilişkin olduğu yazılı olarak beyan ettiği
belge ve dosyalar ile konuşma kayıtları
incelemeye tâbi tutulmaz.
k) Konusu suç teşkil etmemekle birlikte,
ceza infaz kurumlarına sokulması yasak olan
eşya, araç, gereç veya malzemeler, çıkışta
sahibine verilmek üzere muhafaza altına
alınır.
l) Hükümlü ve tutuklular, odalarından çıkışlarında
ve dönüşlerinde ayrı yerlerde ve farklı
memurlarca üst ve eşya aramasına tabi tutulur.
m) Aramalarda insanın saygınlığını küçültecek,
onurunu incitecek veya aramanın amacıyla
bağdaşmayacak tutum ve davranışlarda bulunulamaz.
n) Ziyaret ve görüşlerde, kurallara uymayan
heyet ve kişilerin ziyaret ve görüşmeleri
sürdürmelerine derhal son verilir. Suç oluşturan
davranışlar, kurum idaresince tutanakla
tespit edilerek, ilgili adlî ve idarî makamlara
bildirilir. Görüşme hakkına sahip özel kişilerin
kurum güvenliğinin korunması amacıyla alınan
tedbirlere aykırı istek ve davranışları
nedeniyle görüşme hakları, ceza infaz kurumunun
en üst amirince bir aydan bir yıla kadar
kısıtlanabilir. Mevzuatın savunma hakkı
çerçevesinde avukatlar bakımından getirdiği
hükümler saklıdır. Ancak; her halde ceza
infaz kurumunun en üst amiri durumu tutanakla
adlî makama bildirir.
Ceza infaz kurumlarına girişte arama
Madde 6 — Ceza infaz kurumu görevlileri
ve dış güvenlik görevlileri dahil olmak
üzere, sıfat ve görevi ne olursa olsun,
ceza infaz kurumlarına girenler duyarlı
kapıdan geçmek zorundadır. Bu kişilerin
üstleri metal dedektörle aranır; eşyaları
x-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden
geçirilir, ayrıca şüphe hâlinde elle aranır.
Bu cihazların bulunmadığı yerlerde arama
ve kontrol elle yapılır. Ancak milletvekilleri,
mülkî amirler, hâkim, Cumhuriyet savcıları
ve bu sınıftan sayılanlar, avukatlar, noterler,
ceza infaz kurumları ve tutukevleri kontrolörleri,
izleme kurulu başkan ve üyeleri, uluslararası
sözleşmelerle yetkileri tanınmış kişi ve
kuruluşların temsilcileri, ceza infaz kurumu
ve tutukevi koruma birlik komutanı ile kurum
müdürünün üstleri ağır cezayı gerektiren
suçüstü hâlleri dışında elle aranamaz. Duyarlı
kapı cihazının ikazının sürmesi hâlinde
bu kişiler ancak, elle aramayı kabul ettikleri
takdirde kuruma girebilirler.
Elle arama yapılmasını gerektiren hallerde,
kuruma giren bayanlar, bayan infaz koruma
memurları veya bayan jandarma görevlileri
tarafından, bu görevlilerin bulunmamaları
halinde, ceza infaz kurumu müdürünün istemi,
Cumhuriyet başsavcısının talebi üzerine,
mülki amir tarafından görevlendirilecek
bayan memurlarca aranırlar.
İKİNCİ
KISIM
Ziyaret
ve Görüşlerde Uyulacak Esaslar
BİRİNCİ
BÖLÜM
Kapalı
Görüş
Kapalı görüş
Madde 7 — Kapalı görüş, hükümlü ve
tutuklular ile ziyaretçilerinin her türlü
maddi temasının önlendiği, konuşulanların
hazır bulunan görevli tarafından işitilebilecek
şekilde izlenebildiği ve ceza infaz kurumu
idaresinin bu iş için tahsis ettiği özel
bölümde yapılan görüşmelerdir.
Görüş yeri
Madde 8 — Her ceza infaz kurumunda,
olanaklar elverdiği ölçüde, kapalı görüş
yapılabilmesi için bir ziyaretçi kabul yeri
ayrılır.
Ziyaret edebilecek kişiler
Madde 9 — Hükümlü ve tutuklular; eşi,
anne, babası, büyükanne ve büyükbabası,
çocuğu, torunu, kardeşi, gelini, damadı,
kayınbiraderi, baldızı, yengesi, eniştesi,
görümcesi, kayınvalidesi, kayınpederi, kayınvalidesinin
annesi ve babası, kayınpederinin anne ve
babası, eşinin başkasından olma çocuğu,
büyükanne ve büyük babasının anne ve babaları,
torun çocuğu, kardeş çocuğu, eşi, amcası,
halası, dayısı, teyzesi ve bunların eşleri
ile vasisi ve kayyımıyla görüşebilir.
(Değişik fıkra: 28/07/2007-26596
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri
Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğin 1. maddesi) Hükümlü
ve tutuklular, birinci fıkrada sayılanlar
dışında kalan üç ziyaretçisinin adı ve soyadı
ile bilmesi hâlinde adresini ceza infaz
kurumuna kabulünden ve kendisine bu hususun
tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 gün
içinde bildirir. Bu ziyaretçiler, ölüm,
ağır hastalık, doğal afet, hükümlü ve tutuklunun
nakli ya da ziyaretçinin ziyaret olanağını
ortadan kaldıracak yerleşim yeri değişikliği
gibi zorunlu hâller dışında değiştirilemez.
Ceza infaz kurumu yönetimince, gerekli görülmesi
hâlinde bildirilen ziyaretçiler hakkında,
ziyarette bulunmalarında sakınca bulunup
bulunmadığı konusunda kolluk aracılığıyla
araştırma yaptırılır. Sakıncalı görülenlere
ziyaret izni verilmez ve yeni ziyaretçinin
bildirilmesi istenir.
Aynı ceza infaz kurumu içinde bulunan hükümlü
ve tutuklular, birinci fıkrada sayılan kişilerden
olmaları şartıyla bu Yönetmelik hükümleri
kapsamında birbirleri ile görüşebilir.
Birinci ve ikinci fıkrada gösterilen ziyaretçilerin,
belirlenen ziyaret günü ve saatleri dışındaki
ziyaretleri ile birinci ve ikinci fıkrada
sayılanlar dışında kalan kişilerin ziyaretlerine,
makul sebep bulunması halinde Cumhuriyet
başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin
verilebilir. Bu hüküm, ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Ziyaret gün ve saatleri
Madde 10 — Ziyaret günleri ve saatleri
ile bir hükümlü ve tutuklunun görüşebileceği
ziyaretçi sayısı, kurumun fiziki yapısı
ve kapasitesi dikkate alınarak, kurumca
belirlenir.
Görüş süresi, yarım saatten az, bir saatten
fazla olacak şekilde belirlenemez. Görüş
süresi, görüşmenin fiilen başladığı andan
itibaren işletilir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü
olanların ziyaretçileri
Madde 11 — Ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezasına hükümlü olanları; eşi, çocukları,
torunları, torunlarının çocukları, annesi,
babası, büyükannesi, büyükbabası, büyükannesi
ve büyükbabasının anne ve babaları, kardeşleri
ve vasisi dışında kimse ziyaret edemez.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü
olanların görüş usulü
Madde 12 — Ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezasına hükümlü olanlar, 11 inci
maddede belirtilen kişiler ile ancak teker
teker ve ceza infaz kurumu müdürünün belirleyeceği
gün, saat ve koşullar içinde, on beş günlük
aralıklarla ve günde bir saati geçmemek
üzere görüşebilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Açık
Görüş
Açık görüş
Madde 13 — Açık görüş, hükümlü ve
tutuklular ile ziyaretçilerinin maddi temasına
imkan verecek şekilde, konuşulanların hazır
bulunan görevli tarafından işitilebildiği
ve izlenebildiği, ceza infaz kurumunun bu
iş için tahsis edilmiş özel bölümünde yapılan
ziyaret ve görüşmelerdir.
Ziyaret edebilecek kişiler
Madde 14 — Hükümlü ve tutuklular,
anne, baba, eş, çocuk ve torunlarıyla ayda
bir gün açık görüş yapabilir. Görüş günleri
kurumca belirlenir.
Kınama cezası dışında disiplin cezası almış
ve bu cezası kaldırılmamış hükümlü ve tutuklular
açık görüşten faydalanamaz. Koşullarının
uyması durumunda kapalı görüş hakkı saklıdır.
Bayramlarda ve özel günlerde açık görüş
Madde 15 — (Değişik
fıkra: 28/07/2007-26596 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret
Edilmeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi)
Hükümlü ve tutuklular, Bakanlıkça uygun
görülen, dinî ve milli bayramlar ile özel
günlere mahsus olmak üzere, belirlenen tarihlerde,
anne, baba, eş, çocuk, torun, büyükanne,
büyükbaba ve kardeşleriyle açık görüş yapabilir.
Bakanlıkça belirlenen yakınları olmayan
hükümlü ve tutuklular, üçüncü dereceye kadar
olan akrabalarından en çok üç kişiyle görüşebilirler.
Ancak; bu fıkra hükmü, ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Bu ziyaretin, aynı haftada yapılacak kapalı
görüş ile çakışması halinde açık görüş yaptırılır.
Açık ceza infaz kurumlarında yapılan açık
görüşler sırasında görsel ve yazılı basın
mensupları, hükümlülerin rızasının alınması
koşuluyla ve Bakanlık izniyle haber amaçlı
görüntü alabilir.
Açık görüş yapılacak yer
Madde 16 — Açık görüşler, ceza infaz
kurumunun oda ve eklentileri dışında, bu
iş için ayrılmış özel bölümünde, bulunmadığı
takdirde, ceza infaz kurumu müdürünün uygun
göreceği yerde yaptırılır.
Görüş süresi ve saatleri
Madde 17 — Açık ziyaretler, bir saatten
fazla olmamak kaydıyla 09.00 - 17.00 saatleri
arasında yaptırılır. Ziyaret süresi, görüşmenin
fiilen başladığı andan itibaren işler.
Açık görüşe ilişkin diğer konular
Madde 18 — Hükümlü ve tutuklu sayısının,
verilen açık görüş günü sayısına bölünmesi
suretiyle, görüş gününe kadar gruplar oluşturulur,
her grubun görüş günü ve saatleri, ailelerine
bildirilmek üzere, hükümlü ve tutuklulara
tebliğ edilir ve hazırlanan program ayrıca
koğuşlara ve ziyaretçilerin görebileceği
uygun yerlere asılır.
Belirtilen gün ve saatler dışında görüş
yaptırılmaz, bir defa görüş yapan hükümlü
ve tutuklular ile ziyaretçilere aynı görüşle
ilgili olarak ikinci defa izin verilmez.
Her grubun açık görüşü bittikten sonra,
görüş yerinde bulunan hükümlü ve tutuklular,
görevliler nezaretinde dikkatli bir şekilde
arandıktan sonra koğuş veya odalarına götürülerek
burada sayılır. Kimlikleri, fotoğraflı belgelerle
kontrol edilir, grup mevcudunun tam olduğunun
anlaşılması üzerine, ziyaretçilerin kurum
dışına çıkmasına izin verilir.
Açık görüşlerde, görüş mahallinde yeteri
kadar dış güvenlik görevlisi gözlemci olarak
bulundurulur.
Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde
kalan hükümlüler görüşlerini her zaman açık
görüş şeklinde yapar.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Müdafi,
Avukat, Noter ve Heyetlerin Görüşmesi
BİRİNCİ
BÖLÜM
Müdafi,
Avukat ve Noter ile Görüşme
Tutuklunun müdafi ile görüşmesi
Madde 19 — Tutuklu, vekaletname aranmaksızın
müdafi ile her zaman ve konuşulanları başkalarının
duymayacağı, ancak; görüşmenin görevlilerce
izlenebileceği bir ortamda, açık görüş
usulüne tabi olarak görüşür. Bu kişilerin
müdafi ile yazışmaları denetime tabi tutulmaz.
Soruşturma evresinde, aynı anda en fazla
üç avukat tutuklu ile görüşebilir.
Hükümlünün avukat ile görüşmesi
Madde 20 — Hükümlü ile avukatı, meslek
kimliğinin ibrazı üzerine, tatil günleri
dışında ve çalışma saatleri içinde, bu iş
için ayrılan görüşme yerlerinde, konuşulanların
duyulamayacağı, ancak; güvenlik nedeniyle
görülebileceği bir biçimde, açık görüş usulüne
uygun olarak görüştürülür.
Avukatların savunmaya ilişkin belgeleri,
dosyaları ve müvekkilleri ile yaptıkları
konuşmaların kayıtları incelemeye tâbi tutulamaz.
Ancak, 5237 sayılı Kanunun 220 nci, ikinci
kitap dördüncü kısım dördüncü ve beşinci
bölümlerinde yer alan suçlardan mahkûm olan
hükümlülerin avukatları ile ilişkisi; konusu
suç teşkil eden fiilleri işlediğinin, infaz
kurumunun güvenliğini tehlikeye düşürdüğüne,
terör örgütü veya diğer suç örgütleri mensuplarının
örgütsel amaçlı haberleşmelerine aracılık
ettiğine ilişkin bulgu veya belge elde edilmesi
hâlinde, Cumhuriyet başsavcılığının istemi
ve infaz hâkiminin kararıyla, bir görevli
görüşmede hazır bulundurulabileceği gibi
bu kişilerin avukatlarına verdiği veya avukatlarınca
bu kişilere verilen belgeler infaz hâkimince
incelenebilir. İnfaz hâkimi belgenin kısmen
veya tamamen verilmesine veya verilmemesine
karar verir. Bu karara karşı ilgililer 4675
sayılı İnfaz Hâkimliği Kanununa göre itiraz
edebilir.
Zorunlu hallerde, belirlenen gün ve saatler
dışındaki görüşmelere, Cumhuriyet başsavcılığı
yazılı olarak izin verebilir.
Hükümlü, vekâletnamesi olmayan avukatlarıyla,
avukatlık mesleğinin icrası çerçevesinde
en çok üç kez görüşme hakkına sahiptir.
Müdafilik ve vekillik görevinden yasaklanma
Madde 21 — 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunu hükümlerine göre mahkemece haklarında
müdafi veya vekillik görevinden yasaklanmış
bulunan avukatlar, Kanunda belirtilen yasaklama
süreleri içinde başka davalarla ilgili olsa
bile müdafiliğini veya vekilliğini üstlendiği
kişiyi kurumda ziyaret edemez.
Hükümlü ve tutuklunun noter ile görüşmesi
Madde 22 — Hükümlü ve tutuklular,
meslek kimliğinin ibrazı ve göreviyle ilgili
olmak koşuluyla, noterle, tatil günleri
dışında ve çalışma saatleri içinde, idarenin
gözetiminde açık görüş usulü çerçevesinde
görüşebilir.
Avukat stajyerinin hükümlü ve tutuklu ile
görüşmesi
Madde 23 — Stajyer avukatlar, avukatlarla
birlikte olmak koşulu ile hükümlü ve tutuklular
ile görüşebilir.
Birden çok hükümlü ve tutuklu ile görüşme
Madde 24 — Avukatlar, vekâletnameleri
olsa da aynı anda birden fazla hükümlü veya
tutukluyla görüşme yapamaz.
Yabancı uyruklu avukatın görüşmesi
Madde 25 — Türkiye Cumhuriyetinin
taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve
karşılıklılık esasına uygun olmak koşuluyla;
yabancı ülkelerde haklarında soruşturma
veya kovuşturma yapılmakta olan, yabancı
ülke veya uluslararası yargı mercilerinde
dava açmak isteyen, leh veya aleyhine açılmış
davası olan Türk vatandaşı veya yabancı
uyruklu hükümlülerle yabancı uyruklu avukatları,
bu soruşturma ve kovuşturma, açılacak veya
açılmış davalarla sınırlı olmak ve vekâletname
sunmak koşuluyla görüşebilirler. Vekâletnamesi
olmayan yabancı uyruklu avukatlar, hükümlü
ile Türkiye barolarına kayıtlı bir avukatla
birlikte görüşme yapabilirler.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuracak
olan veya başvurusu bulunan Türk vatandaşı
veya yabancı uyruklu hükümlüler; Türkiye
Cumhuriyeti mahkemelerinde yetkili olan
avukatlar ile soruşturma, kovuşturma veya
dava konusuyla ilgili bilgi ve belgelerin
tercümesinin kurum en üst amirine ibrazı
koşuluyla görüşebilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Heyetlerin
Ziyaretleri
Heyetlerin ziyaretleri
Madde 26 — Resmî ya da özel kurum
ve kuruluşlar, heyet hâlinde veya bireysel
olarak ceza infaz kurumlarını ziyaret edebilmek
ve hükümlü ve tutuklularla görüşebilmek
için Bakanlıktan izin almak zorundadır.
Bilimsel araştırma yapanlarla görsel ve
yazılı basın mensupları hakkında da bu hüküm
uygulanır. Ancak; 5/12/1990 tarihli ve 3686
sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
Kanununun 5 inci maddesi gereğince, İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonu Başkan ve üyeleri
ile yanlarında bulunan görevliler izin almaksızın
ziyaretlerini gerçekleştirebilir.
(Değişik fıkra: 28/07/2007-26596
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri
Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğin 3. maddesi) İzleme kurulu
üyelerinden en az dört üyenin katılımıyla
oluşan heyet ile infaz hâkimleri ve görevleri
çerçevesinde denetimli serbestlik personeli
önceden izin almaksızın ceza infaz kurumlarını
ziyaret eder.
(Değişik fıkra: 28/07/2007-26596 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Hükümlü
ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 3. maddesi) Bu ziyaret ve görüşmelerde
güvenliği tehlikeye düşürmeyecek tedbirler
kurum yönetimince alınır. Ziyaret ve görüşmeler,
kurum görevlilerinin gözetiminde yapılır.
Ancak; İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu,
izleme kurulu üyeleri, infaz hâkimleri,
denetimli serbestlik personeli ve kanunlarla
yetkili kılınmış heyet ve kişiler hükümlü
ve tutuklularla özel görüşme yapabilir.
Güvenlik bakımından bir araya getirilemeyecek
hükümlü ve tutuklularla toplu görüşme yapılamaz.
Önceden izin verilmiş olsa bile doğal afet,
yangın ve ayaklanma gibi olağanüstü durumlarda
ziyaret ve görüşmeler ertelenebilir.
İnsan hakları il ve ilçe kurulları Cumhuriyet
başsavcılığından izin almak suretiyle ceza
infaz kurumlarında inceleme yapabilirler.
Resmî veya dinî bayram günleriyle özel günlerde,
Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği
Cumhuriyet savcısının onayı ve refakatiyle,
il veya ilçe resmî protokolüne dahil kurum
ve kuruluşlar ile iyileştirme programlarına
yararı olabilecek sivil toplum örgütlerinin
temsilcilerine, ceza infaz kurumlarındaki
hükümlü ve tutukluları ziyaret izni verilebilir.
Ancak, ceza infaz kurumunun fiziki yapısı,
kapasitesi ve güvenlik sebebiyle bu ziyaret
yaptırılmayabilir veya sınırlandırılabilir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Yabancı
Uyruklu Hükümlü ve Tutuklu Ziyareti
BİRİNCİ
BÖLÜM
Yabancı
Uyruklu Hükümlü ve Tutuklu Ziyareti
Aile fertleri, akrabalar ve yakınları tarafından
ziyaret
Madde 27 — Yabancı uyruklu adlî suçlardan
hükümlü ve tutuklular, belgelendirilmesi
koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan
ve kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı
tarafından, haftada bir kez ve ayrıca, kuruma
kabullerinde, zorunlu haller dışında bir
daha değiştirilmemek üzere ad ve adreslerini
bildirdiği en fazla üç kişi tarafından,
yarım saatten az ve bir saatten fazla olmamak
üzere, çalışma saatleri içinde ziyaret edilebilir.
Bu kişilerin ziyaret haklarını kullanabilmeleri
için, bir hafta önce ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına
başvurmaları zorunludur. Bunların dışında
kalmakla birlikte, ziyaret talebinde bulunan
Türk veya yabancı uyruklu diğer kişiler,
makul sebebini belirtmek suretiyle, Cumhuriyet
başsavcılığının yazılı izni ile ziyarette
bulunabilir. Ancak, bu hüküm, ağırlaştırılmış
müebbet hapis cezasına hükümlüler hakkında
uygulanmaz.
Terör veya örgütlü suçlardan hükümlü ve
tutuklu olanlar için, birinci fıkrada sayılan
kişiler veya diğer üç yakını tarafından
yapılacak ziyaret başvurularının, ziyaret
tarihinden onbeş gün önce, gerekli izin
alınmak üzere, Bakanlığa iletilmesi zorunludur.
Bunlar dışında kalmakla birlikte, ziyaret
talebinde bulunan Türk veya yabancı uyruklu
diğer kişiler, makul sebebini belirtmek
suretiyle, Bakanlığın yazılı izni ile ziyarette
bulunabilir. Bu hüküm, ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Ziyaret için gerekli olan bir haftalık ve
onbeş günlük başvuru süreleri acil ve kabul
edilebilir hallerde daha kısa tutulabilir.
Yabancı uyruklu ziyaretçilere öncelikle
açık görüş hakkı kullandırılır ve kurumca
belirlenen ziyaret günleri dışında da ziyaret
yaptırılabilir.
Ziyaret talebinde bulunan kişi, biri Türk
vatandaşlığı olmak üzere, çifte vatandaşlığa
sahip ise, yukarıdaki ilkeler çerçevesinde,
Türk uyruklu hükümlü ve tutuklular Türk
vatandaşı gibi, taşıdığı yabancı uyruktaki
kişiyi ise yabancı ülke vatandaşı gibi ziyaret
edebilir.
Türk vatandaşlığından tamamen çıkarak yabancı
ülke vatandaşı olan kişiler yabancı sayıldığından,
aile fertlerini veya yakınlarını ancak yabancıların
ziyaret rejimine ilişkin kurallara göre
ziyaret edebilir.
Başka bir ülke vatandaşı ile evli olan Türk
vatandaşı hükümlü ve tutukluların veya kendisi
başka ülke vatandaşı olmakla birlikte, bir
Türk vatandaşıyla evli bulunan yabancı hükümlü
ve tutukluların ziyaretlerinde, birinci
ve ikinci fıkralarda düzenlenen esaslar
uygulanır.
Türk vatandaşı olan hükümlü veya tutukluyu
ziyaret etmek isteyen yabancı uyruklu kişinin,
arasında birinci fıkrada belirtilen akrabalık
veya hukuksal bağ mevcutsa, ziyaretlerde
birinci ve ikinci fıkralarda düzenlenen
esaslar uygulanır. Ancak, aralarında akrabalık
veya hukuksal bağ mevcut değilse başvuru
Bakanlığa yapılır.
Aynı ceza infaz kurumunda kalmakta olan
yabancı hükümlü ve tutuklulardan resmî nikahlı
olarak evli bulunanlar ile birinci fıkrada
belirtilen derecede akraba olanlara, belgelendirmeleri
koşuluyla, Bakanlıkça bu Yönetmelikteki
düzenlemelere göre birbirlerini ziyaret
izin verilebilir.
Tüm ziyaret başvurularına, ziyaret edilecek
kişilerin açık kimliği, yakınlık derecesini
belirten bilgi veya belge ile ziyaretçinin
kimlik veya pasaport fotokopisi eklenir.
Ayrıca ziyaretten önce ilgili kişinin akraba
olup olmadığı hükümlü veya tutukluya teyit
ettirilir.
Aile fertleri ile yakınlarının hükümlü ve
tutukluları ziyaretlerinde, bu Yönetmelikte
düzenlenen, açık ve kapalı görüş usulleri
uygulanır. Bakanlık tarafından resmî ve
dinî bayramlar ile özel günlerde verilen
açık görüş hakkından yabancı uyruklu hükümlü
ve tutuklularda yararlandırılır.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü
olanlar, bu Yönetmeliğin 11 ve 12 nci maddelerinde
düzenlenen hükümlere göre ziyaret edilir.
Diplomatik temsilciliklerin ve konsolosluk
memurlarının ziyareti
Madde 28 — Ülkenin diplomatik temsilciliği
görevlileri veya konsolosluk memurları,
sadece kendi ülke vatandaşları ile Türkiye’de
diplomatik temsilciliği veya konsolosluğu
bulunmayıp da anlaşmalar gereği, yararlarını
korudukları yabancı uyruklu kişileri ziyaret
hakkına sahiptir.
Konsolosluk memurunun ziyareti ilgili hükümlü
veya tutuklunun rızası ile gerçekleşir.
Hükümlü veya tutuklu görüşmeyi kabul etmiyorsa
durum konsolosluk memuru ile hükümlü veya
tutuklunun huzurunda tutanakla tespit edilir.
Ziyaret talebi, ziyaret tarihinden en az
bir hafta önce, ceza infaz kurumunun bulunduğu
ağır ceza merkezi Cumhuriyet başsavcılığına
yapılır. Başvuruda, ziyaret talebinde bulunan
konsolosluk memurunun açık kimliği, görevi
ve ziyaret tarihi belirtilir. Acil ve kabul
edilebilir haller ile yeni tutuklanmış kişileri
ziyaret bakımından bir haftalık süre daha
kısa tutulabilir.
Ziyaret edilmek istenen kişi, terör veya
örgütlü suçlardan hükümlü veya tutuklu ise,
ziyaret talebi, ziyaret tarihinden onbeş
gün önce Bakanlığa iletilir. Acil ve kabul
edilebilir haller ile yeni tutuklanmış kişileri
ziyaret bakımından bu süre daha kısa tutulabilir.
Ziyaret edilmek istenen kişi, biri Türk
vatandaşlığı olmak üzere, çifte vatandaşlığa
sahip ise, konsolosluk memurunun izin talebi
20/5/1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası
Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi gereğince, Türk vatandaşlığının esas
alınması nedeniyle kabul edilmez.
Yabancı bir ülkenin vatandaşı olmakla birlikte,
Türk kökenli olan hükümlü ve tutukluların,
konsolosluk memurları tarafından ziyaret
edilmek istenmesi halinde, izin verilmeden
önce, ziyaret edilmek istenen kişinin Türk
vatandaşlığından çıkıp çıkmadığı araştırılmak
üzere ziyaret talebinin Bakanlığa iletilmesi
zorunludur.
Yabancı ülke konsolosluk memurlarının ziyaretine
izin verme yetkisi olan, ilgili ağır ceza
Cumhuriyet başsavcılığı veya Bakanlık, aynı
zamanda bu ziyaretin açık veya kapalı görüş
şeklinde yapılmasına da karar verir. Konsolosluk
memurunun açık görüşme talebi var ise kendi
ülkesinde Türk konsolosluk memurlarına uygulanan
ziyaret rejimine bağlı olarak, karşılıklılık
esasına göre değerlendirilir.
Yabancı uyruklu hükümlü ve tutukluların
durumu talepleri halinde ilgili konsolosluklara
bildirildiğinden ve bu suretle ziyaret edilebildiklerinden,
konsolosluk memurlarının hükümlü ve tutuklularla
dışarıdan telefon açarak görüşmelerine izin
verilmez. Ancak ilgili hükümlü veya tutuklunun
ceza infaz kurumunda bulunan ankesörlü telefonlarla
konsolosluk veya diplomatik temsilciliğini
arayarak kuruma alındığını ve ihtiyaçlarını
bildirmesine izin verilir.
Konsolosluklarda çalışan diğer görevlilerin
ziyareti
Madde 29 — Konsoloslukta resmen çalışan
din görevlisi, öğretmen, psikolog ve benzeri
mesleklerdeki konsolosluk memurlarının yabancı
hükümlü ve tutukluları ziyareti bu Yönetmelik
hükümlerine göre Bakanlığın iznine tabidir.
Yabancı heyetler ile kişi ve kuruluşların
ziyaretleri
Madde 30 — Yabancı ülke resmî kurum
ve kuruluşlar ile parlamento temsilcilerinin,
heyet halinde veya bireysel olarak, ceza
infaz kurumlarını ziyaretleri hükümlü ve
tutuklularla görüşebilmeleri, Dışişleri
Bakanlığı aracılığıyla, Bakanlıktan izin
alınmak suretiyle, bu Yönetmelik hükümlerinde
düzenlenen usul ve esaslara göre yapılır.
(Değişik fıkra: 28/07/2007-26596 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Hükümlü
ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 4. maddesi) Denetim amacıyla
Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelerle yetkisi kabul edilen kurum
ve kuruluşların temsilcileri hükümlü ve
tutukluları, ziyaret yapma niyetini Bakanlığa
önceden bildirmek suretiyle, ilgili sözleşme
hükümleri ve ulusal mevzuattaki usul
ve esaslar çerçevesinde ziyaret edebilir.
Heyet ziyaret sırasında hükümlü ve tutuklularla
özel olarak görüşebilir, kurumun her yerine
girebilir. Ayrıca, heyetin hükümlü ve tutukluların
bulundukları yerler hakkındaki istediği
tüm bilgiler kendilerine sağlanır.
(Değişik fıkra: 28/07/2007-26596 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Hükümlü
ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 4. maddesi) Taraf olduğumuz
sözleşmeler gereğince Ülkemize iade edilen
Türk uyruklu hükümlü ve tutuklular, Bakanlığın
izniyle ve iadenin koşulu olmak şartıyla,
iade eden ülkenin konsolosluk memurunca
ziyaret edilebilir. Bu ziyaret izninde karşılıklılık
aranabilir, tercüman yardımından faydalanılabilir.
Yabancı hükümlü ve tutukluların din adamları
tarafından ziyareti
Madde 31 — Yabancı temsilcilikler
dışında, Türkiye Cumhuriyetinin yetkili
makamları tarafından faaliyetleri kabul
edilmiş olan dinlerin resmî temsilcileri
ve din adamları, yabancı uyruklu kişileri,
Bakanlığın izni ile ziyaret edebilir. Ancak
bu ziyaretin ilgili hükümlü veya tutuklu
tarafından da kabul edilmesi gerekir. İlgili
görüşmeyi kabul etmiyorsa durum bir tutanakla
tespit edilir.
Tıp doktorları tarafından yabancı hükümlü
ve tutuklulara yönelik tedavi amaçlı ziyaret
Madde 32 — Yabancı uyruklu hükümlü
ve tutukluların hastalıklarının, ülkemizde
tedavi imkanı bulunmaması veya zorunlu bir
sağlık nedeniyle verilen Bakanlık izni hariç,
yabancı uyruklu doktorların tedavi hizmeti
amacıyla kuruma girmesine izin verilmez.
Fahri konsolosların yabancı hükümlü ve tutukluların
ziyareti
Madde 33 — Ülkemizde, diplomatik temsilciliği
ve konsolosluğu bulunmayan ülkelerin fahri
konsolosları, bu görevlerini belgelemeleri
koşuluyla, yabancı ülke konsoloslarına tanınan
haklardan yararlanır.
Ülkemizde, diplomatik temsilciliği
ya da konsolosluğu bulunan ülkelerin fahri
konsolosları, yabancı hükümlü ve tutukluları,
ancak; Bakanlığın izni ile ziyaret edebilirler.
BEŞİNCİ
KISIM
Ortak
Hükümler, Tutuklular, Son Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Ortak
Hükümler
Belgelendirme
Madde 34 — Hükümlü ve tutuklular ile
görüşmek isteyen kan ve kayın hısımları
akrabalık durumlarını, nüfus idarelerinden
veya ilgili konsolosluklar tarafından verilen
resmî belgeler ile ispatlamaları gerekir.
Heyetlerin ziyaret usulü
Madde 35 — Kapalı ve açık ceza infaz
kurumlarına ziyaret veya görüşe gelen resmî
heyet ve özel kişiler, kurum güvenliğini
tehlikeye sokacak davranışlarda bulunamaz,
kurum güvenliği için alınan ve uygulanan
yasal ve idarî tedbirlerin değiştirilmesini
isteyemez.
Hastanede ziyaret
Madde 36 — Hasta hükümlü ve tutuklular,
kurum tabibinin uygun görmesi halinde, görevli
infaz ve koruma memuru nezaretinde, kurumun
hastane veya revirinde ziyaret edilebilir.
Kurum dışındaki sağlık kuruluşlarında yataklı
tedavi gören hükümlü ve tutuklular, tedaviyi
yapan doktorun uygun görmesi ve Cumhuriyet
başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet
savcısının izni ile iç güvenlik görevlileri
nezaretinde ziyaret edilebilir.
Giriş kartı
Madde 37 — Ziyaretçilerin, ceza infaz
kurumuna girişleri sırasında, idare tarafından
kimlikleri alınır, yerine; basılı, seri
numaralı, kurum tarafından onaylanmış giriş
kartı verilir. Ziyaretçi, kurum içinde giriş
kartını görünecek biçimde üzerinde taşımak
zorundadır.
Hukuksal amaçlı ziyaret talepleri
Madde 38 — Yabancı bir ülkede yürütülmekte
olan bir soruşturma veya kovuşturma çerçevesinde,
ceza infaz kurumlarında bulunan yabancı
veya Türk vatandaşı hükümlü ve tutukluların
bilgilerine başvurulması isteminde bulunulması
halinde, varsa o ülke ile Türkiye Cumhuriyeti
arasında bulunan adlî yardım sözleşmeleri
çerçevesinde, adlî yardım talepnamesi düzenlenerek
Bakanlığa iletilir ve verilecek izin ile
görüşme gerçekleştirilir.
Ceza infaz kurumlarında bulunan Türk vatandaşı
veya yabancı uyruklu hükümlü ve tutuklular
hakkında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
ya da yetkisi tanınan diğer bir uluslar-arası
mahkemede yürütülmekte olan bir soruşturma
veya kovuşturma çerçevesinde, yabancı uyruklu
görevlilerin ceza infaz kurumlarında bulunan
hükümlü ve tutuklularla görüşmeleri veya
bilgilerine başvurmaları Bakanlığın iznine
bağlıdır.
Din adamları tarafından ziyaret
Madde 39 — Türkiye Cumhuriyetinin
yetkili makamları tarafından faaliyetleri
kabul edilmiş dinlerin resmî temsilcileri
veya din adamları, kendi dinlerine mensup
hükümlü ve tutuklularla istekleri halinde
ve ceza infaz kurumunun güvenliğini tehlikeye
düşürmemek kaydıyla, Cumhuriyet başsavcılığının
izniyle görüşebilir.
Milletvekillerinin görüşmeleri
Madde 40 — (Değişik fıkra:
28/07/2007-26596 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret
Edilmeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesi)
Milletvekillerinin, ceza infaz kurumlarındaki
yaşam şartlarını yerinde görerek tespitlerde
bulunmak, inceleme yapmak veya hükümlü ve
tutuklular ile görüşmede bulunmak amacıyla
yapmış oldukları istemler, ceza infaz kurumu
idaresine bilgi vermek koşuluyla yerine
getirilir. Milletvekilleri, hükümlü ve tutuklularla
açık ziyaret şeklinde görüşebilir. Ancak,
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap
Üçüncü Kısım Beşinci Bölüm, Dördüncü Kısım
Dördüncü ve Beşinci Bölümleri ile 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanununda yer alan suçlardan
tutuklu ve hükümlü olanlar ile bunların
ceza infaz kurumunda barındırıldıkları bölümler,
yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisinin
ilgili komisyon üyeleri tarafından komisyon
kararı ve görevi çerçevesinde ziyaret edilebilir.
Ziyaretlerde konuşulacak lisan
Madde 41 — Ziyaret esnasında görüşmelerinin
Türkçe yapılması esastır. Ancak, hükümlü
veya tutuklunun Türkçe bilmemesi veya görüşeceğini
bildirdiği yakınının Türkçe bilmediğinin
tespit edilmesi halinde, Türkçe’den
başka bir dilde konuşmanın yapılmasına izin
verilir ve konuşma kayda alınır. Kayıtların
incelenmesi sonucu, konuşmaların kurum güvenliğini
veya kamu düzenini tehlikeye düşürecek nitelikte
bulunması halinde, haklarında idarî ve adlî
işlem yapılır.
(Değişik fıkra: 28/07/2007-26596
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri
Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğin 6. maddesi) Yabancı uyruklu
hükümlü ve tutukluların ziyaret ve avukat
görüşlerinde, ücreti taraflarca karşılanmak
koşuluyla bir tercümandan veya o dili bilen
bir gönüllünün yardımından yararlanılabilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Tutuklular
ve Son Hükümler
Tutuklulara ilişkin uygulamalar
Madde 42 — Soruşturma evresinde Cumhuriyet
savcısı, kovuşturma evresinde hâkim veya
mahkeme, soruşturmanın veya davanın selameti
bakımından tutuklunun ziyaretçi kabulünü
yasaklayabilir veya bu hususta kısıtlamalar
koyabilir.
Yürürlük
Madde 43 — Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 44 — Bu Yönetmelik
hükümlerini, Adalet Bakanı yürütür.
|